Przejdź do treści

Dotyczy: zapewnienia pacjentkom Powiatowego Centrum Zdrowia w Malborku rzeczywistego wyboru i poprawy komfortu badań mammograficznych.

  • Rodzaj: Interpelacja
  • Skierowane do: Andrzej Rychłowski - Przewodniczący Rady Powiatu Malborskiego
  • Interpelujący: Beata Kacprowicz
  • Data wpływu: 29-09-2026
  • Data przekazania: 29-09-2026
  • Treść:

    W nawiązaniu do wcześniejszej interpelacji dotyczącej dostępu mieszkanek Malborka i powiatu do diagnostyki mammograficznej oraz udzielonej na nią odpowiedzi Pani Małgorzacie Sobczak, radnej Miasta Malborka, zwracam się o ponowne przeanalizowanie problemu, tym razem przede wszystkim z perspektywy pacjentek — zwłaszcza kobiet będących w trakcie lub po leczeniu raka piersi.

    Z dotychczasowej odpowiedzi wynika, że Powiatowe Centrum Zdrowia pozytywnie ocenia współpracę z Ośrodkiem Medycznym Mederi, wskazując m.in. na dostępność badań, bliskość pracowni, jakość diagnostyki oraz możliwość szybkiego uzyskania opisu.

    Nie kwestionuję tych argumentów ani kwalifikacji personelu wykonującego i opisującego badania. Problem, który zgłaszają mieszkanki, dotyczy jednak czegoś innego — komfortu badania, dolegliwości bólowych oraz braku realnej możliwości wyboru innej pracowni przez część pacjentek onkologicznych.

    W publicznej dyskusji dotyczącej poprzedniej interpelacji podnoszono argument, że w Mederi dostępne są wolne terminy, a liczba kobiet zainteresowanych badaniem jest niewielka. Taki wniosek może jednak prowadzić do błędnej oceny rzeczywistych potrzeb mieszkanek powiatu.

    Brak kolejki w konkretnej pracowni nie oznacza bowiem, że mieszkanki Malborka nie wykonują mammografii.

    Z informacji przekazywanych przez same pacjentki wynika, że wiele kobiet świadomie wykonuje badania w innych ośrodkach przede wszystkim w Gdańsku i Elblągu. W dyskusji publicznej mieszkanki wskazywały wprost, że wolą uzyskiwać skierowania i wykonywać mammografię poza Malborkiem, m.in. ze względu na dostępny tam sprzęt.

    Podobne zjawisko można zaobserwować w przypadku samego leczenia raka piersi. Z przekazywanych przez mieszkanki informacji wynika, że część kobiet korzysta z konsultacji onkologicznych w Malborku, natomiast po rozpoznaniu choroby wybiera dalsze leczenie w większych ośrodkach, m.in. w Gdańsku lub Elblągu.

    Jako przykład można wskazać jeden z malborskich zakładów pracy, w którym w ciągu około dwóch lat raka piersi rozpoznano u sześciu kobiet. Spośród nich tylko jedna zdecydowała się na leczenie w szpitalu w Malborku. Oczywiście pojedynczy przykład nie stanowi danych statystycznych, ale powinien skłaniać do postawienia pytania, czy PCZ analizuje, ile mieszkanek powiatu po rozpoznaniu raka piersi rzeczywiście podejmuje leczenie w Malborku, a ile wybiera inne ośrodki oraz jakie są przyczyny tych decyzji.

    Szczególnej uwagi wymaga sytuacja kobiet, które są już w trakcie lub po leczeniu onkologicznym. Pacjentki te znajdują się w innej sytuacji niż zdrowe kobiety korzystające z programu profilaktycznego. W przypadku profilaktyki kobieta może wybrać pracownię lub mammobus. Natomiast pacjentka onkologiczna kierowana na kontrolne badanie mammograficzne w ramach prowadzonego leczenia nie zawsze ma analogiczną możliwość swobodnego wyboru miejsca wykonania badania.

    Paradoksalnie dotyczy to więc właśnie kobiet, dla których mammografia może być szczególnie trudnym doświadczeniem — po operacji piersi, z bliznami pooperacyjnymi, zwiększoną wrażliwością tkanek czy obawą przed bólem.

    W dotychczasowej publicznej dyskusji wiele uwagi poświęcono jakości obrazowania. Tymczasem dobra jakość diagnostyczna badania i komfort pacjentki nie są pojęciami wzajemnie się wykluczającymi. Nie chodzi o obniżenie jakości badania poprzez zastosowanie niewystarczającego ucisku. Chodzi o sprawdzenie, czy pacjentkom, które szczególnie źle tolerują mammografię, można zapewnić dostęp do technologii umożliwiających indywidualizację kompresji przy zachowaniu wymaganej wartości diagnostycznej.

    Same pacjentki opisują badania wykonywane w Mederi jako bardzo bolesne, zwłaszcza po przebytym leczeniu operacyjnym. Jednocześnie należy wyraźnie podkreślić, że ich uwagi nie dotyczą zachowania personelu pracowni. Przeciwnie — pacjentki podkreślają życzliwość i empatię techniczek wykonujących badania. Wskazują jednak, że nawet najbardziej życzliwy personel nie jest w stanie zmienić technicznych możliwości aparatu. W dyskusji pacjentki zwracały uwagę właśnie na komfort kobiet po operacji piersi i możliwość zastosowania systemu indywidualnie dostosowującego ucisk.

    Z relacji jednej z pacjentek wynika wręcz, że w odpowiedzi na informację o bardzo silnym bólu podczas badania usłyszała od personelu, że techniczki zdają sobie sprawę z problemu i rozumieją go, a jeżeli ból jest bardzo duży, pacjentka może krzyczeć, ponieważ personel jest do takich reakcji przyzwyczajony.

    Nie przytaczam tej sytuacji jako zarzutu wobec pracowników — przeciwnie, pokazuje ona ich świadomość problemu i próbę wsparcia pacjentki w granicach posiadanych możliwości. Powinna jednak skłaniać do pytania, czy w XXI wieku jedyną odpowiedzią systemu na silny ból kobiety po operacji piersi podczas koniecznego badania kontrolnego rzeczywiście powinno być oczekiwanie, że pacjentka ten ból po prostu wytrzyma.

    W związku z powyższym zwracam się o udzielenie szczegółowej odpowiedzi na następujące pytania:

    1. Ile pacjentek z rozpoznanym rakiem piersi było w latach 2024, 2025 i w okresie od stycznia do sierpnia 2026 r. konsultowanych w poradniach PCZ w Malborku, a ile z nich podjęło następnie leczenie operacyjne w PCZ w Malborku? Jeżeli PCZ nie posiada takich danych, proszę o jednoznaczne wskazanie tego faktu.
    2. Czy PCZ analizuje przyczyny, dla których pacjentki po rozpoznaniu raka piersi rezygnują z dalszego leczenia w Malborku i wybierają Gdańsk, Elbląg lub inne ośrodki? Jeżeli nie — czy taka analiza zostanie przeprowadzona?
    3. Czy PCZ posiada dane pozwalające stwierdzić, ile mieszkanek Malborka i powiatu malborskiego wykonuje mammografię poza Malborkiem? Jeżeli takich danych nie posiada, na jakiej podstawie niewielka liczba chętnych lub brak kolejek w Mederi są interpretowane jako dowód odpowiedniej dostępności i zaspokojenia potrzeb mieszkanek?
    4. Ile badań mammograficznych zleconych przez PCZ w Malborku wykonano w Mederi w latach 2024, 2025 oraz od stycznia do sierpnia 2026 r., z rozróżnieniem — o ile jest to możliwe — na pacjentki pozostające w kontroli po leczeniu raka piersi oraz pozostałe pacjentki?
    5. Czy do PCZ, Mederi lub personelu poradni docierały zgłoszenia pacjentek dotyczące silnego bólu lub trudności w tolerowaniu mammografii, w szczególności po operacjach piersi? Jeżeli tak, w jaki sposób te sygnały są analizowane i jakie działania podjęto w odpowiedzi?
    6. Czy przed wyborem Mederi jako podmiotu wykonującego mammografię porównywano nie tylko dostępność, cenę i jakość obrazowania, ale również parametry urządzeń mające wpływ na komfort pacjentek, w tym możliwości indywidualizacji kompresji piersi? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników takiego porównania?
    7. Czy PCZ zweryfikowało aktualnie możliwość zawarcia umowy z innym podmiotem dysponującym urządzeniem oferującym rozwiązania zwiększające komfort mammografii — niekoniecznie zamiast Mederi, lecz jako dodatkową możliwość dla pacjentek szczególnie źle tolerujących badanie?
    8. W poprzedniej odpowiedzi wskazano, że PCZ współpracowało wcześniej z Wojewódzkim Szpitalem Zespolonym w Elblągu, lecz po zakupie przez ten szpital nowego aparatu warunki jego finansowania miały uniemożliwiać wykonywanie określonych badań komercyjnych. Czy PCZ zwróciło się obecnie, w 2026 r., bezpośrednio do WSZ w Elblągu z pytaniem, czy ograniczenie to nadal obowiązuje oraz czy istnieje inna podstawa organizacyjna lub finansowa umożliwiająca wykonywanie tam badań pacjentkom PCZ? Jeżeli tak — proszę o podanie daty wystąpienia i treści otrzymanej odpowiedzi. Jeżeli nie — proszę o wyjaśnienie, dlaczego oparto się na wcześniejszych ustaleniach bez ponownego sprawdzenia aktualnej sytuacji?
    9. Jeżeli współpraca z WSZ w Elblągu nadal nie jest możliwa, czy przeanalizowano możliwość współpracy z innymi pracowniami w województwie pomorskim lub warmińsko-mazurskim dysponującymi nowoczesnymi systemami mammograficznymi zwiększającymi komfort badania?
    10. Czy PCZ jest gotowe wprowadzić rozwiązanie, w którym pacjentka po operacji piersi lub szczególnie źle tolerująca kompresję mogłaby — po wskazaniu medycznym — zostać skierowana do innej współpracującej pracowni, zamiast być zobowiązana do wykonania badania wyłącznie w jednym miejscu?
    11. Czy PCZ przeprowadzi anonimową ankietę wśród pacjentek wykonujących mammografię na jego zlecenie, dotyczącą poziomu bólu, komfortu badania, poczucia bezpieczeństwa oraz preferencji co do miejsca wykonywania kolejnych badań?
    12. Wreszcie, czy Powiat Malborski i PCZ są gotowe ponownie przeanalizować zasadność pozyskania własnego nowoczesnego mammografu, ale już nie wyłącznie w oparciu o liczbę aktualnie wykonywanych badań w Mederi, lecz również z uwzględnieniem badań wykonywanych przez mieszkanki poza Malborkiem, liczby pacjentek onkologicznych, ich potrzeb oraz dalszego rozwoju malborskiego ośrodka leczenia raka piersi?

    Podkreślam, że celem niniejszej interpelacji nie jest podważanie jakości pracy lekarzy, radiologów ani techników w Malborku, ani zniechęcanie kobiet do wykonywania mammografii. Przeciwnie — chodzi o stworzenie takich warunków, aby jak najwięcej kobiet chciało się badać i aby pacjentki, które już przeszły przez diagnozę, operację i leczenie onkologiczne, nie musiały obawiać się kolejnego badania z powodu bólu.

    Nie powinniśmy również przeciwstawiać sobie jakości diagnostyki i komfortu pacjentki. Nowoczesna opieka medyczna powinna dążyć do zapewnienia jednego i drugiego.

    Dlatego proszę o udzielenie odpowiedzi odrębnie na każde z przedstawionych pytań, w oparciu o aktualne dane i aktualnie zweryfikowane możliwości organizacyjne, a nie wyłącznie o ustalenia poczynione w latach poprzednich.

  • Załączniki do pobrania:

Odpowiedź

  • Odpowiadający: Piotr Szwedowski - Starosta Powiatu Malborskiego
  • Wydział merytoryczny:
  • Data odpowiedzi: 13-10-2026
  • Treść:

    Szanowna Pani Radna,

    w związku ze złożoną przez Panią interpelacją uprzejmie informuję, że udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie nie jest możliwe z uwagi na nieotrzymanie dotychczas odpowiedzi z Powiatowego Centrum Zdrowia Sp. z o. o., od którego niezbędne jest uzyskanie informacji w sprawie objętej interpelacją.

    Niezwłocznie po otrzymaniu odpowiedzi z Powiatowego Centrum Zdrowia przekażemy ją Pani.

     

    Starosta Piotr Szwedowski - uzupełnienie odp.:

    W nawiązaniu do Pani interpelacji z dnia 29.09.2026 r. dot. zapewnienia pacjentkom Powiatowego Centrum Zdrowia Sp. z o.o. w Malborku (PCZ) rzeczywistego wyboru i poprawy komfortu badań mammograficznych, poniżej przekazuję odpowiedzi na postawione pytania.

    Ad 1.
    W tabeli poniżej przedstawiono liczbę pacjentów (kobiet i mężczyzn) hospitalizowanych w Szpitalu im. Dr Jadwigi Obodzińskiej-Król w Malborku z rozpoznaniem nowotworu złośliwego piersi:

    Lata: 

    2024: 77

    2025: 92

    do 2026.08.01: 67 

    PCZ nie ma możliwości przedstawienia danych dotyczących liczby pacjentek przyjętych w Poradni Onkologicznej, które następnie poddały się leczeniu w Szpitalu w Malborku, ponieważ nie prowadzi ewidencji zawierającej takie informacje.

    Ad 2.
    PCZ nie analizuje powodów, którymi kierują się pacjentki i pacjenci wybierający inne ośrodki na terapię onkologiczną. PCZ jako jeden z nielicznych podmiotów w województwie pomorskim znajdujących się w wykazie Specjalistycznych Ośrodków Leczenia Onkologicznego, koncentruje się na zapewnieniu dostępności do jak najwyższej jakości świadczeń medycznych. Warto zaznaczyć, że PCZ podobnie jak wszystkie podmioty znajdujące się w Krajowej Sieci Onkologicznej z województwa pomorskiego, wspomaga i monitoruje Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku (UCK). Gwarantuje to jednolite ścieżki terapii dla wszystkich pacjentów, którzy zgłaszają się do placówek medycznych, a więc także tych prowadzonych przez PCZ. Również stan pacjentek i pacjentów objętych koordynowaną ścieżką onkologiczną, którzy są diagnozowani w Poradni Onkologicznej PCZ, jest omawiany na konsyliach w UCK wspólnie z naszymi lekarzami specjalistami.

    Ad 3.
    PCZ nie posiada danych pozwalających na wiarygodne określenie liczby mieszkanek Malborka i powiatu malborskiego, które wykonują mammografię poza Malborkiem, ponieważ nie ma dostępu do takich informacji. We wcześniejszej odpowiedzi przygotowanej dla Pani Małgorzaty Sobczak, Radnej Miasta Malborka, która została przytoczona w interpelacji Pani Beaty Kacprowicz, mowa jest ogólnie o wykonywaniu przez kobiety profilaktycznych badań mammograficznych w skali całego kraju. Według najnowszych danych Ministerstwa Zdrowia, przedstawionych 7 października 2026 roku, podczas konferencji inaugurującej ogólnopolską akcję edukacyjną „Ustal Prioryte(TY)”, z programu profilaktyki raka piersi korzysta średnio zaledwie 32,77 proc. uprawnionych kobiet.

    Ad 4.
    Dane dotyczące liczby badań mammograficznych wykonanych w Ośrodku Medycznym Mederi w Malborku na zlecenie PCZ:

    Lata:

    2024: 350

    2025: 353

    do 2026.08.01: 302

    PCZ nie ma możliwości wykazania danych z podziałem na pacjentki i pacjentów objętych kontrolą po leczeniu raka piersi oraz pozostałych chorych.

    Ad 5.
    Żaden z lekarzy specjalistów onkologów z PCZ, którzy mają bezpośredni kontakt z chorymi, nie przekazywał informacji, by pacjentki po operacji piersi skarżyły się na ból podczas badania mammograficznego zlecanego przez PCZ i/lub jakiekolwiek trudności w tolerowaniu tego badania. Nie było również jakichkolwiek indywidualnych sygnałów czy skarg na przebieg diagnostyki wykonywanej w Ośrodku Medycznym Mederi.

    Ad 6.
    W związku z brakiem sygnałów pochodzących od kobiet, które miały wykonywaną mammografię w Ośrodku Medycznym Mederi lub przekazanych za pośrednictwem lekarzy specjalistów o odczuwaniu dyskomfortu podczas badania, PCZ nie analizował czy sprzęt jest wyposażony w automatyczną funkcję indywidualnej kompresji, który ma przyczyniać się do minimalizowania negatywnych odczuć badanych osób.

    Przy wyborze podmiotu wykonującego badania dla pacjentek i pacjentów na zlecenie PCZ kierował się przede wszystkim jakością obrazu oraz opisem wykonanego badania, a także ceną jednostkową badań. Fakt, że można wykonać je blisko miejsca zamieszkania jest również atutem. Nie można zapominać, że jest to istotne zwłaszcza dla chorych z mniejszych miejscowości powiatu malborskiego, dla których dojazd do pracowni mammograficznych w innym mieście niż Malbork może być pewnym problemem logistycznym czy finansowym.

    Ad 7.
    PCZ w poprzednich latach podejmowało działania mające na celu nawiązanie współpracy z innymi podmiotami leczniczymi dysponującymi pracowniami mammografii. Podjęte kontakty z zewnętrznymi ośrodkami nie skutkowały jednak w tamtym czasie zainteresowania ze strony potencjalnych partnerów.

    Ad 8.
    Nawiązanie współpracy z Wojewódzkim Szpitalem Zespolonym w Elblągu z uwagi na wcześniejsze okoliczności wynikające z ograniczeń projektowych będzie możliwe po 20 listopada 2026 roku.

    Ad 9.
    PCZ jest obecnie na etapie rozmów dotyczących możliwości nawiązania współpracy z innym podmiotem dysponującym rozwiązaniami mogącymi poprawić komfort wykonywania badań mammograficznych, jako dodatkowej możliwości także dla tych pacjentek, które szczególnie źle tolerują badanie. Z uwagi na wstępny charakter ustaleń, PCZ wstrzymuje się od wiążących deklaracji czy uda się doprowadzić do sformalizowania współpracy oraz w jakim terminie ewentualna umowa zostanie sfinalizowana.

    Ad 10.
    Obecnie lekarze specjaliści onkolodzy z Poradni Onkologicznej PCZ są zobowiązani kierować pacjentki i pacjentów na badania mammograficzne do pracowni związanej umową z PCZ, czyli do pracowni Ośrodka Medycznego Mederi. PCZ nawiąże współpracę z innymi podmiotami. Wówczas chorzy będą informowani, że mogą z dostępnej listy wybrać pracownię, w której wykonają zlecone badania mammograficzne.

    Ad 11.
    PCZ obecnie nie planuje przeprowadzania ankiety dotyczącej mammograficznych badań diagnostycznych, choć zdaje sobie sprawę z konieczności zapewnienia chorym minimum komfortu, zwłaszcza podczas diagnostyki nowotworowej. Należy jednak pamiętać, że odczuwanie bólu podczas badania zależy od indywidualnej wrażliwości na ucisk podczas mammografii oraz budowy anatomicznej piersi. Dla jednych kobiet badanie jest bezbolesne, inne mogą poczuć dyskomfort przez chwilowy ucisk piersi konieczny, żeby uzyskać odpowiednią wiarygodność badania. PCZ nie wyklucza, że w przyszłości, po nawiązaniu współpracy z innymi ośrodkami dysponującymi pracowniami mammografycznymi, będzie analizowało, czy wpływa to na cały proces leczenia, zarówno pod względem uzyskanej jakości obrazu po badaniu oraz specjalistycznego opisu, jak i poziomu komfortu chorych.

    Ad 12.
    PCZ w najbliższym czasie nie przymierza się do zakupu aparatu mammograficznego. To inwestycja, która wymaga nakładów i nie ogranicza się jedynie do montażu sprzętu, ale również specjalistycznego przystosowania pomieszczeń, jeśli się nimi dysponuje czy zatrudnienia personelu o dużym doświadczeniu w wykonywaniu mammografii, co obecnie nie jest możliwe. Późniejsze koszty to również obowiązkowe przeprowadzanie okresowych testów i audytów.

    Nie można również zapominać, że w obecnych realiach sposobem na efektywne funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia jest współpraca między podmiotami leczniczymi, zapewniająca pacjentkom i pacjentom dostęp do zaawansowanego sprzętu diagnostycznego obsługiwanego przez wyspecjalizowaną kadrę. To model funkcjonowania, który zapewnia efektywność ekonomiczną i optymalne wykorzystanie aparatury. PCZ realizuje wiele umów, na podstawie których przeprowadza badania diagnostyczne na zlecenie zewnętrznych podmiotów leczniczych, ale również sam zleca takie badania w pracowniach, z którymi nawiązało współpracę.

  • Załączniki do pobrania: